|
|
هؤوسان سوْغانی
(ابزورد)
ائلچین
زامان - 1990-جی ایل، آوقوست آیی، 38 درجه ایستی.
مکان - «باکی- بوزوْونا» ائلئکتریک قاتاری.
قاتار فیت وئرهرک سورعتله گئدیر.
آرواد (اورکدن گولور). اوْندا... (گولور.) اوْندا... آی سنی!.. (گولور.) اوْندا من اؤلموشدوم؟
کیشی (گوله- گوله). بیلمیرم... دئیهسن، یوْخ... یا اؤلموشدون؟.. یادیما گلمیر... هه... دئدی کی... دئدی کی... (گولمکدن آز قالا قشّ ائتسین.)
آرواد (اوغونوب گئدیر). یانی... یانی لاپ ائله دئدی؟ (گولمکدن آز قالیر نَفَسی قارالسین.) وای!.. گؤر نه دئییب ائ!..
کیشی (اوغونور). هه!.. هه!..
آرواد (گولمکدن نفسی تینجیخا- تینجیخا). بیر آز دا اؤزوندن توْققوشدورورسان یقین!..
کیشی. یوْخ، واللاه!..
آرواد. یوْخسا کی، تانیمیرام سنی!.. کؤهنه خاصیتیندی. بزهییرسن...
کیشی. واللاه، یوْخ!
آرواد. چوْخ ائله آللاها اینانانسان!.. (گوله- گوله.) اوْ ائله دئینده موختار دا اوْردایدی؟
اوزاقدان گلن سس. بابام 1914-جو ایلده کیسلوْووْدسکا ایستیراحته گئتمیشدی. بیر گون اوْردا یادینا هؤوسان سوْغانی دوشموشدو. نؤکرینی گؤندرمیشدی کی، گئدیب باکیدان اوْنا بیر کیسه هؤوسان سوْغانی گتیرسین. نؤکر ده گئدیب هؤوسان سوْغانینی گتیرمیشدی...
کیشی. هانسی موختار؟
آرواد. نئجه یانی هانسی موختار؟ خالان اوْغلو ده!..
کیشی. آ-آ-آ!.. دایان گؤروم... موختار... هه، اوْردایدی.
آرواد (گولور). ایندی یادینا سالیر اوْ دا اوْ سؤزلری؟
کیشی. کیم؟ موختار؟
آرواد. هه ده.
کیشی. اششی، آللاه بیلیر ایگیرمی ایلدی، نئچه ایلدی اؤلوب گئدیب موختار...
آرواد. آ-آ-آ...
بیرینجی سرنیشین (قاتارین پنجره سیندن ائشییه باخیر). بونا باخ ائ!.. باشیوا دؤنوم سنین، بئله ده زیبیللیک اوْلار؟! بونا باخ ائ، هر طرف زیبیل ایچیندهدی!.. بورالار گول- چیچهییندی ائ، گولچیچهیین! باخ، ائ!.. باخ ائ، بیر!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام!
اوچونجو سرنیشین. آی آللاه، قوربان اوْلوم سنه!.. ایلین، آیین بو واختیندا خیارین کیلوسو آلتی ماناتا! آلتی مانات ائ!.. کؤهنه پوللا آلتمیش مانات! یوز ایگیرمینی بؤل آلتییا... ایکی، اوْ دا سیفیر. ایییرمی! منیم بیر آیلیق ماعاشیم ایگیرمی کیلو خیار ائلهییر.
قاتار فیت وئریر.
بیرینجی سرنیشین. اوْنا باخ ائ!.. مازوت! تاختا! کاغیذ! باخ ائ بیر، باخ!.. باخ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام!
اوچونجو سرنیشین. حضرت عابّاسا آند اوْلسون، پامادورون کیلوسو بئش ماناتا! یئمیشین کیلوسو دؤرد ماناتا! کارتوف ایکی مانات!..
بیرینجی سرنیشین. ایت اؤلوسو! سیچوْوول اؤلوسو! قارپیز قابیغی!..
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
مكث.
آرواد (گوله- گوله). سکینهیه دانیش ائ، بونو. سکینهیه! اوْنون آزاری وار بئله صؤحبتلره...
کیشی. سکینه هانسیدی؟
آرواد. آ-آ-آ!.. سنه نه اوْلوب بئله؟ سکینه ده! باجین!
کیشی. اششی، سکینه نه واختدی گئدیب...
آرواد. سکینه؟ هارا گئدیب؟
کیشی. حاق دونیاسینا. عؤمرونو باغیشلاییب گئدیب... قبرینین یانیندا... اوْنون قبرییدی؟ هه، ده، سکینهنین قبرییدی... قبرینین یانیندا بیر نار آغاجی اکمیشدیم، اوْ دا قورویوب...
آرواد. نییه؟
کیشی. نه بیلیم؟.. بؤیودو... یاخشی بیر آغاج اوْلدو... ائله گول آچیردی کی!.. بیر دفعه اوْ قدر نار گتیرمیشدی کی!.. خیردا- خیردا، قیپقیرمیزی... یامان خَزْری اسدی، هامیسینی تؤکدو دیبینه... ائله بیل قیپقیرمیزی قان آغلامیشدی، دیبی قیپقیرمیزی ایدی... یاخشی آغاج اوْلموشدو...
آرواد. بس نوْلدو؟
کیشی. واخت اوْلمادی ده... واختیندا سووارمادیق... اوچ- دؤرد ایل بوندان قاباق گئتمیشدیم، گؤردوم قورویوب...
آرواد. منیم ده قبریمین یانیندا بیر سؤیود اکمیشدین...
کیشی. سنینکیندهیدی؟
آرواد. هه. آما اؤزون اکمهمیشدین، تاپشیرمیشدین، اکمیشدیلر.
کیشی. هه، یادیما گلیر. اوْ دا عنتیقه بؤیوموشدو!..
آرواد. اوْ نوْلدو؟
کیشی. واللاه، هئچ بیلیرم کی؟.. گرک بیر ایمکان تاپیم گئدیم باش چکیم...
بیرینجی سرنیشین. اوْنا باخ ائ، وئلوسیپئد توللاییبلار! کؤهنه وئدره! قیر تییانی! واننا! باخ، ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام!
اوچونجو سرنیشین. گیلاسین کیلوسو سککیز ماناتا! سککیز، ائ! کؤهنه پوللا سکسن مانات! وای سنین...
بیرینجی سرنیشین. وای!.. وای!.. وای!.. اوآ قارغا اؤلوسونه باخ ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام.
آناستاس میکوْیان. باکیدا منیم آدیما آیاققابی فابریکی وار!
قاتار فیت وئریر.
کیشی. دیشلریم یادیمدان چیخیب ائوده قالیب... گئجه ائله نئجه ایستکانین ایچینده سویا قوْیوب یاتمیشام، ائله ده قالیب...
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
آرواد. سحر دوراندا چؤرک یئمهمیسن؟
کیشی. سحر؟ هئچ یادیمدادی کی؟.. سحر دوراندا گؤردوم باشیم آغریییر.
اوزاقدان گلن سس. بابام نؤکری گؤندرندن سوْنرا، دؤزمهمیشدی، اورهیی اوْ قدر هؤوسان سوْغانی ایستهمیشدی کی، نؤکرین قاییتماغینی گؤزلهمهمیشدی، اؤزو باکییا گئتمیشدی. هؤوسان سوْغانینی یئییب تزهدن کیسلوْووْدسکا قاییتمیشدی.
آرواد. داوا آتایدین دا.
کیشی. دئیهسن آتدیم.
آرواد (گولور). سن ائله اوّلدن جانینین قدرینی بیلنسن!.. نه آتدین؟
کیشی. نه بیلیم؟ بیر- ایکی داوا کئچدی الیمه، هئچ باخمادیم، اوددوم، گئتدی...
نیکیتا خروششوْو (پیچیلتی ایله). س- س- س... (داها دا یاواشدان.) ستالین... (حیسّ اوْلونور کی، چوْخ احتیاط ائدیر.) ستالین... ستالین تورک شپییونو ایدی...
آرواد. علیاکبرین قیزینی وئردیلر.
کیشی. بیزیم علیاکبرین؟
آرواد. هه.
کیشی. اه!.. علیاکبرین قیزینین ایندی، باخ، بو بوْیدا نوهسی وار!..
آرواد. مدرسهیه گئدیر؟
کیشی. هئچ خبریم یوْخدو...
آرواد (یئنه گولور). اوْندا اوْ ائله دئینده... اوْندا سن ژدانوو رایونوندا ایشلهییردین ده؟
کیشی. موحاریبه قورتاراندان سوْنرایدی ده، ایراندان قاییتمیشدیم... بیلمیرم، ژدانوودایدیم، یا گلمیشدیم باکییا، کیروو رایونونا؟ یادیما گلمیر... آما ایراندان قاییتمیشدیم...
آناستاس میکوْیان. یاشاسین خالقیمیزین سئویملیسی، دوْستوموز و قارداشیمیز نیکولای ایوانوویچ یئژوو! اوْرا، یوْلداشلار!
گورولتولو آلقیشلار. قاتار فیت وئریر.
آرواد (گوله- گوله). اوْ سؤزلری سفتره دئمیسن؟
کیشی. سفتر اؤلوب.
آرواد. فرمانا؟
کیشی. اؤلوب.
آرواد (ائله هئی گولور). امینهیه؟
کیشی. اششی، اوْ لاپ چوْخدان اؤلوب!..
آرواد. اسداللهیا؟
کیشی. اسدالله؟ اوْ کیمدی ائله؟
میخاییل قوْرباچوو. بیز دوز یوْلداییق، یوْلداشلار!
میخاییل کالینین. عیانی تبلیغاتی گوجلندیرمک لازیمدیر!
بلدچی (دوْداق آلتی اوْخویا- اوْخویا).
کوچهلره سو سپمیشم...
یار گلنده توْز اوْلماسین...
بیلیتینیزی گؤستهرین! توْواریشی! بیلیتی!
بیرینجی سرنیشین. اوْ- اوْ- اوْ!.. لیفچیک!.. اوْنا باخ ائ!.. پاکریشکا!.. کؤهنه چاینیک!.. قارشوک!.. آل بیلیتی. وای سنی! کؤهنه دیوان!.. باخ ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام. آل بیلیتی.
اوچونجو سرنیشین. بودئ منیمکی، آل. گئجه یاتیم، سحر دورماییم، اَیر یالان دئییرم، همیشه گئدیب تزه بازاردان توْیوق پتنهسینین کیلوسونو بیر ماناتا آلیردیم! بو گونون ایشیغینا کوْر باخیم کی، کیلوسونو یئتمیش قپییه ده آلمیشام! ایندی کیلوسو اوْن دؤرد ماناتادی!.. بؤل اوْن دؤرده، نئچه ائلهییر؟ هه، نئچه ائلهییر؟ سککیز کیلو! من بیر آیلیق ماعاشیما سککیز کیلو پتنه آلا بیلهرم، والسّالام! دای سو ایچمهیه ده پولوم قالماز!..
کیشی. منیمکی بئسپلاتنیدی.
بلدچی. گؤستر.
کیشی. آل.
بلدچی. بو نهدی، آ کیشی؟ بو، لوتئرئیادی!
کیشی. آل.
بلدچی (دوْداق آلتی اوْخویا- اوْخویا).
کوچهلره سو سپمیشم...
کوچهلره سو سپمیشم...
یار گلنده توْز اوْلماسین...
یار گلنده توْز اوْلماسین...
اوزاقدان گلن سس. نؤکر گلمیشدی کیسلوْووْدسکا، گؤرموشدو کی، بابام دؤزمهییب، اؤزو گئدیب باکییا. نؤکر هؤوسان سوْغانینی دا گؤتوروب تزهدن قاییتمیشدی باکییا.
آرواد. اسدالله ده!.. سنین دوْستون یوْخویدو، پالکوْونیک!..
کیشی. یادیما گلمیر... کریمی دئییرسن؟
آرواد. کریم یوْخ ائ، اسدالله!.. اسدالله!..
کیشی. یادیما گلمیر... آما کریم اؤلوب... فَطی ده اؤلوب... ایبراهیم ده اؤلوب... فاطما دا... سوآنا دا... اوْ بیری ایبراهیم وارییدی ائ، آخساق، اوْ دا اؤلوب... دیلشاد اؤلوب... احمد اؤلوب... اوْ بیری احمد ده اؤلوب... سولطان دا... فرید ده... فریدین اوْغلو دا... فاضیل ده اؤلوب... جانیم سنه دئسین، فتحالله دا... یادیوا گلیر؟ بیغی ساللانیردی همیشه... یوْخ، بیغی ساللانان، فتحالله دئییلدی، شئی ایدی، ملیک! ملیک ده اؤلوب... بیزیم اوْ ایسپالکوم وارییدی ائ، موحاریبه واختی منه همیشه توتون گتیریردی، ایسماییلوو، اوْ دا اؤلوب... علسگر ده... برئژنئو ده اؤلدو... خروششوْو دا... آندروْپوْو دا... کوسیگین ده... اوْ بیریسینین آدی نه ییدی؟.. شئی.. بو ساعات دئیهجهیم!.. شئی... پئلشئ!.. پئلشئ ده اؤلوب...
قاتار فیت وئریر.
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
آرواد. مئینه یاخشی گتیرمیشدی بو ایل؟
کیشی. هانسی مئینه؟
آرواد. قاپینین آغزینداکی ده...
کیشی. اوْ چوْخدان قورویوب گئدیب...
بیرینجی سرنیشین. وای!.. وای!.. وای!.. آله، نجیسه باخ ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام.
اوچونجو سرنیشین. بوتون قارپیزلار زهرلیدی! یالان دئییرم، باخ، بو ائلئکتریچکانین آلتیندا قالیم! قاباق خستهیه قارپیز وئریردیلر کی، یئییب ساغالسین. ایندی بوتون قارپیزلارین هامیسی زهرلیدی! یالاندان تئلئویزوردا دئییرلر کی، بوتون قارپیزلاری یوْخلاییرلار، قوْرخمایین، یئیین! یالانچینین آتاسینا لعنت! آی یوْخلادیلار آ!.. قورانا آند اوْلسون، آتاغانین جدّی قنیم اوْلسون منه، اَیر یالان دئییرم، یئییرسن، اؤلدورور سنی! اؤزو ده نئچهیه؟ کیلوسو ایکی مانات اللی قپیک!..
بیرینجی سرنیشین. اوْ- اوْ- اوْ!.. ائششک اؤلوسو!
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام.
آندرئی ویشینسکی. یاشاسین آذربایجان کوْمونیست بولشئویکلر پارتیاسی!
گورولتولو آلقیشلار.
یاشاسین شانلی باکی پرولئتاریاتی!
گورولتولو آلقیشلار.
اوْنلار خوشبخت حیات سورورلر، یوْلداشلار!
گورولتولو آلقیشلار.
کیشی. لوتئرئیانی قایتاردی منه؟
آرواد. بیلمیرم...
کیشی. ایندیجه لوتئرئیایدی ده، اوْنا وئردیییم، هه؟
آرواد. من هاردان بیلیم؟ سن بیلرسن... سنین بیلمهدییین شئی وار؟
کیشی. یوْخسا کی، سن عاوامسان؟! (گولور.)
آرواد (گولور). البته... عاوام اوْلماسایدیم، باشیمی توْولاییب گئدیب علشرفین قیزییلا عشقیبازلیق ائلهمزدین کی!
کیشی. پا!.. نه یاخشی یادیما سالدین اوْنو! دئییرم آخی، نه واختدی کی، نهیی ایستهییرم یادیما سالام!.. عنتیقه کوْمسومولچویدو!
آرواد. علشرف؟
کیشی. یوْخ، اششی!.. اوْ خالق دوشمنییدی!.. قیزی دئییرم. اعلا کوْمسومولچویدو! بدنی ده آغاپپاق، اؤزو ده توْپ کیمی بَرک...
آرواد. آدی فیروزیدی، حوسنییدی، نهیدیسه، بئله بیر شئیدی...
کیشی. هه، نهیسه، ائلهیدی... اعلایدی!..
آرواد (گولور). آی سنی!.. یامان شئیسن! یادینا سالیب ایندی سوموکلرینی قیزدیریرسان...
کیشی (گولور). هه.
اوزاقدان گلن سس. نؤکر گلیب باکیدا گؤرموشدو کی، بابام قاییدیب کیسلوْووْدسکا. تزهدن هؤوسان سوغانییلا دوْلو همین کیسهنی بئلینه شللهییب یوْلا دوشموشدو کیسلوْووْدسکا.
بلدچی (دوْداق آلتی اوْخویا- اوْخویا).
کوچهلره سو سپمیشم...
آنجاق منیم فیکریمجه ایگیرمی سککیزینجی قورولتای الده- قاییرما بیر شئیدی. اوْنا تاریخی قورولتای دئمک اوْلماز!
یار گلنده توْز اوْلماسین...
هئچ جوره تاریخی قورولتای دئمک اوْلماز!
بیرینجی سرنیشین. یومورتا قابیغی!.. وای، اؤزو ده گؤر نه قدر!.. پامادور یئشییی!.. کؤهنه آیاققابی!.. بیر- ایکی- اوچ- دؤرد- بئش- آلتی- یئددی... گؤر نه قدر!.. باخ ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام.
بیرینجی سرنیشین. وای!.. وای!.. وای!.. آندروپوْوون شکلی!.. سسری- نین بایراغی!.. سوسلوو!.. پای آتوننان!.. آله، گؤر نه قدر برئژنئو وار ائ!.. آله، بیر باخ ائ!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام!
اوچونجو سرنیشین. آنامین قبری حاقی، یئدیییم چؤرک منه حارام اوْلسون، اَیر یالان دئییرم، چییهلک ده هامیسی زهردی! ایندی اوشاغا چییهلک وئریرسن، یئییب اؤلور!
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
اوچونجو سرنیشین. ات تالوْننان!.. یاغ تالوْننان!.. قورباغا تالوْننان!..
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
آرواد (گولور). اوْندا بس سنه ائله دئینده، سن نه دئدین؟
کیشی. من؟ بس بایاق دئمهدیم سنه؟
آرواد. یوْخ...
کیشی (اوغونوب گئدیر). دئدیم کی... دئدیم کی...
قاتار فیت وئریر.
اوزاقدان گلن سس. کیسلوْووْدسکدا یاغیشلار باشلامیشدی. بابام داریخمیشدی. تاپشیرمیشدی، پال- پالتارینی ییغیشدیرمیشدیلار، چامادانلارینی قابلامیشدیلار، قاییدیب چیخیب گئتمیشدی باکیدا ائولرینه.
آرواد (گوله- گوله). عنتیقه دئمیسن ائ!..
کیشی (اوغونا- اوغونا). هه!..
آرواد. علیستّارا دا بیر دفعه بیر شیلله ووردون ائ؟!
کیشی. علیستّار؟
آرواد. اوْندا سنین موعاوینین ایدی...
کیشی. هه- هه!.. من اوْنا شیلله ووردوم؟
آرواد. بس کیم؟
کیشی. دئیهسن، آخی، اوْ منه شیلله ووردو؟
آرواد. بیلمیرم...
بیرینجی سرنیشین. آله، باخ ائ!.. وای!.. وای!.. وای!.. جین!.. شئیطان!.. قولیابانی!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام.
بیرینجی سرنیشین. دیو!.. عیفریته!..
ایکینجی سرنیشین. باخمیرام!
اوچونجو سرنیشین. الده ده یاغین کیلوسو اوْن بئش ماناتادی!.. یالان دئییرم، باخ، بو ائلئکتریچکا اوستومدن کئچسین!..
بلدچی. آز قالیب آ، آز قالیب بوزوْونایا!
_
یار گلنده توْز اوْلماسین...
اوزاقدان گلن سس (تلهسیک). نؤکر گلمیشدی کیسلوْووْدسکا، گؤرموشدو کی، بابام کؤچوب گئدیب باکییا. اوْ بیر کیسه هؤوسان سوْغانی کی وارییدی، اوْنو گؤتوروب تزهدن دؤنموشدو گئری.
کیشی (تلهسیک). قایتاردی منیم لوتئرئیامی؟
آرواد. بیلمیرم.
کیشی. قوْی بیر باخیم...
اوزاقدان گلن سس (تلهسیک). نؤکر باکیدا باخیب گؤرموشدو کی، همین بیر کیسه هؤوسان سوْغانی خاراب اوْلوب!.. چورویوب!..
نادئژدا کروپسکایا. من ایلیچی سئویردیم!..
اوچونجو سرنیشین (تلهسیک). چوْلپانین بیری بازاردا ایکی ماناتایدی! ایکیسینی اوچ ماناتا دا آلمیشام! الینین قیلینجی بئلیمی وورسون، یالان دئییرمسه! ایندی بیری ایگیرمی ماناتادی! کؤهنه پوللا ایکی یوز ماناتا! آلتی، اوْ دا سیفیر. من ماعاشیما آلتی دنه چوْلپا آلا بیلهرم! والسّالام! دای گرک چؤرک ده یئمهییم، سو دا ایچمهییم!
بیرینجی سر